Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), piyasada istikrarı sağlamak ve sektöre hammadde tedarikini garanti altına almak amacıyla lisanslı depolarda bulunan buğday stoklarını günlük olarak satışa açtığını duyurdu. Bu hamle, un, yem ve nişasta üreticilerine yönelik olup, Elektronik Ürün Senedi (ELÜS) sistemi üzerinden gerçekleştirilecek. Amaç, dünya piyasalarındaki yüksek hububat fiyatlarının iç pazardaki yansımalarını dengelemek ve nihai ürün fiyatlarında aşırı dalgalanmaları önlemek.
TMO’dan yapılan açıklamaya göre, lisanslı depolarda bulunan buğday stoklarından günlük satışlar bugün itibarıyla başlamıştır. Satışlar, ELÜS piyasaları aracılığıyla, sektöre şeffaf ve denetlenebilir bir şekilde sunulacak. Bu uygulama ile piyasadaki arz-talep dengesinin korunması ve üreticilerin girdi maliyetlerinin kontrol altında tutulması hedefleniyor.
TMO’nun Satış Mekanizması ve Hedef Kitle
TMO, buğday satışlarını belirli kurallar çerçevesinde gerçekleştirecek. Başvurular, ELÜS sistemi üzerinden yapılacak ve TMO merkez teşkilatının onayının ardından ilgili şube müdürlükleri aracılığıyla tamamlanacak. Satışlar, özellikle un, yem ve nişasta sanayisinde faaliyet gösteren üreticilere yönelik olacak.
Kimler Buğday Alımı Yapabilecek?
- Un Sanayicileri: Ekmek, makarna ve diğer unlu mamul üretiminde kullanılan buğdayı temin edebilecekler.
- Yem Sanayicileri: Hayvancılık sektörünün önemli bir girdisi olan yem üretimi için buğday alımı yapabilecekler.
- Nişasta Sanayicileri: Gıda ve sanayide kullanılan nişasta üretimi için gerekli buğdayı sağlayabilecekler.
Satış Koşulları ve Fiyatlandırma Politikası
TMO, buğday satışlarında şeffaf ve adil bir fiyatlandırma politikası izleyecek. Satış fiyatları günlük olarak açıklanacak ve sadece açıklanan gün için geçerli olacak. Bu sayede piyasa koşullarına anında adapte olunarak en güncel fiyatlar üzerinden işlem yapılması sağlanacak.
- Fiyatlandırma: Buğday satış fiyatları, TMO tarafından her gün piyasa koşulları gözetilerek belirlenecek ve ilgili gün için geçerli olacak.
- Ödeme Şekli: Satışlar nakit olarak gerçekleştirilecek. Bu, işlem süreçlerini hızlandıracak ve maliyetleri düşürecek.
- Miktar Sınırlaması: Alım yapacak firmalar, TMO tarafından belirlenen günlük kırma/üretim kapasitelerine göre, maksimum 30 günlük ihtiyaçlarını karşılayacak miktarda buğday alabilecekler. Bu kısıtlama, tüm sektör paydaşlarının adil bir şekilde yararlanmasını sağlamayı amaçlıyor.
- İşleme Taahhüdü: Buğday alan firmalar, aldıkları ürünü işlemekle yükümlü olacaklar. İşlenmemiş buğdayın satışı kesinlikle yasaklanmıştır. TMO, bu taahhüdün yerine getirilip getirilmediğini düzenli olarak denetleyecek ve olası suistimallerin önüne geçecek.
Piyasa İstikrarı ve Arz Güvenliği Vurgusu
TMO’nun bu adımı, dünya genelinde hububat fiyatlarında yaşanan artışların iç piyasaya olumsuz etkilerini minimize etme amacı taşıyor. Küresel piyasalardaki yükseliş eğilimi ve buna bağlı olarak iç piyasada oluşabilecek fiyat dalgalanmaları, gıda güvenliği ve enflasyon açısından risk oluşturabiliyor. TMO, lisanslı depolardaki stokları devreye sokarak, hem hammadde arz güvenliğini sağlıyor hem de sektörün öngörülebilir maliyetlerle üretim yapmasına destek oluyor.
Ofis, piyasa dengeleme görevini sürdürürken, bu satışların piyasalar normale dönene ve ihtiyaç ortadan kalkana kadar devam edeceğini belirtti. Bu sayede, tarım sektörünün temel girdilerinden olan buğdayın erişilebilirliği ve fiyat istikrarı korunmuş olacak, bu da nihayetinde tüketici fiyatlarına olumlu yansıyacaktır.